Isı pompasının kalbinde dolaşan soğutucu akışkan, cihazın verimini, çalışma aralığını ve çevresel ayak izini doğrudan belirler. Bugün konut tipi ısı pompalarında iki akışkan öne çıkıyor: R32 ve R290. İkisinin hikâyesi, aslında sektörün çevre düzenlemeleriyle şekillenen dönüşümünün hikâyesidir.

Önce bir kavram: GWP

GWP (Küresel Isınma Potansiyeli), bir gazın atmosfere kaçması hâlinde karbondioksite kıyasla ne kadar sera etkisi yarattığını gösterir. CO₂'nin GWP'si tanım gereği 1'dir. Eski nesil akışkanlardan R410A'nın GWP'si yaklaşık 2088'di — yani 1 kg R410A kaçağı, 2 ton CO₂ salımına eş değerdi. Avrupa'nın F-gaz düzenlemeleri, yüksek GWP'li akışkanları kademeli olarak piyasadan çekiyor; R32 ve R290'ın yükselişi bu sürecin sonucudur.

R32: Bugünün dengeli standardı

R32 (difluorometan), GWP'si yaklaşık 675 olan bir akışkandır — R410A'nın üçte birinden az. Termodinamik özellikleri güçlüdür: aynı kapasite için daha az akışkan şarjı yeter, verimi yüksektir ve kompresör teknolojisi bu gazla yıllardır olgunlaşmıştır. Güvenlik sınıfı A2L'dir: "düşük yanıcı" anlamına gelir; tutuşması için yüksek konsantrasyon ve güçlü bir ateşleme kaynağı gerekir, pratikte doğru montajla risk yönetimi kolaydır.

Bugün Türkiye ve Avrupa pazarındaki konut tipi ısı pompalarının büyük bölümü R32 ile çalışır. Yaygınlığı bir avantajdır: servis bilgisi, yedek parça ve saha tecrübesi boldur.

R290: Geleceğin doğal akışkanı

R290, saf propandır — evet, mutfak tüpündeki gazın rafine edilmiş hâli. Doğal bir akışkandır ve GWP'si sadece 3'tür; çevresel açıdan neredeyse nötr sayılır. Termodinamik olarak da parlaktır: özellikle yüksek su sıcaklıklarında güçlüdür. R290'lı ısı pompaları 70-75°C'ye varan su sıcaklıklarına çıkabilir; bu, eski radyatörlü binalarda kombiyi bire bir ikame edebilmek demektir ve R32'nin zorlanacağı bir alandır.

Bedeli güvenlik tarafındadır: R290'ın sınıfı A3, yani yanıcıdır. Bu yüzden şarj miktarı sınırlandırılır, cihazlar hemen her zaman monoblok yapılır (akışkan devresi tamamen dışarıda, mühürlü) ve montajda yerleşim kuralları vardır: ünitenin kapı-pencere gibi açıklıklara ve çukur alanlara mesafesi standartlarla tanımlanır. Bu kurallara uyulduğunda saha güvenliği sağlanır; nitekim Avrupa'da R290'lı monoblok satışı hızla büyümektedir.

Peki hangisi?

Dürüst cevap: ikisi de doğru cevaptır, soru farklıdır.

Yerden ısıtmalı veya fancoilli, 35-50°C su sıcaklığıyla yetinen yeni bir ev için R32 bugün en dengeli seçimdir — olgun teknoloji, geniş servis ağı, kanıtlanmış güvenilirlik. Eski, yüksek sıcaklık isteyen radyatör tesisatını değiştirmeden kombiden ısı pompasına geçmek isteyen bir bina için ise R290'ın yüksek sıcaklık kabiliyeti belirleyici olabilir. Uzun vadede F-gaz düzenlemelerinin yönü doğal akışkanlardan yana; sektör olarak R290'ın payının yıllar içinde artmasını bekliyoruz. Ama bu, R32'li bir cihazın "eskiyeceği" anlamına gelmez — bugün kurulan bir R32 sistemi, ekonomik ömrü boyunca sorunsuz hizmet verir ve servislenir.

Lipus AERO serisinde hem R32 hem R290 monoblok modeller bulunur. Eviniz için hangisinin uygun olduğunu keşif aşamasında birlikte netleştiriyoruz — teklif talep edin.