Isı pompası kataloğu açan herkesin karşısına önce COP çıkar, sonra SCOP. İkisi de verim ölçüsüdür ama aynı şeyi anlatmazlar — ve aradaki farkı bilmeden iki cihazı karşılaştırmak, iki arabayı sadece azami hızlarına bakarak karşılaştırmaya benzer.

COP: Anlık verim

COP (Coefficient of Performance), cihazın belirli bir andaki verimidir: verdiği ısının, harcadığı elektriğe oranı. COP 4,8 yazan bir cihaz, 1 kW elektrik çekerken eve 4,8 kW ısı taşıyor demektir.

Kritik nokta şu: COP tek başına anlamsızdır, hangi koşulda ölçüldüğüyle birlikte okunmalıdır. Standart gösterim şöyledir: A7/W35. "A7" dış hava sıcaklığının 7°C, "W35" ise cihazın ürettiği su sıcaklığının 35°C olduğunu söyler. Ölçüm koşulları EN 14511 standardıyla tanımlanır; katalogdaki değerler bu standarda göre laboratuvarda ölçülür.

Koşul değişince COP de değişir. Aynı cihaz A7/W35'te 4,8 verirken, A−7/W55'te (dışarısı −7°C, su 55°C) 2,5'e inebilir. Bu bir kusur değil, fiziğin kendisidir: dış hava soğudukça ve istenen su sıcaklığı yükseldikçe ısıyı "taşımak" zorlaşır. Bu yüzden iki markayı karşılaştırırken mutlaka aynı test noktasındaki COP değerlerini yan yana koyun. A7/W35 COP'unu bir markadan, A2/W35'i diğerinden alıp kıyaslamak — maalesef piyasada sık görülür — yanıltıcıdır.

SCOP: Sezonluk gerçek

COP bir fotoğraftır; SCOP (Seasonal COP) ise bütün kış boyunca çekilmiş bir film. EN 14825 standardına göre hesaplanır: cihaz farklı dış hava sıcaklıklarında (örneğin −7, +2, +7, +12°C) test edilir ve bu değerler, bir ısıtma sezonunda o sıcaklıkların kaç saat görüldüğüne göre ağırlıklandırılır. Ortaya çıkan tek sayı, cihazın gerçek bir kış boyunca ortalama kaç verimle çalışacağının en iyi tahminidir.

Avrupa enerji etiketindeki A+++ gibi sınıflar da doğrudan bu mevsimsel verimden türetilir. Yani etiketteki sınıf, vitrindeki en parlak COP'tan değil, sezonluk performanstan gelir — etikete güvenmenin nedeni budur.

Hangisine bakmalı?

İkisine de, ama farklı sorular için. "Bu cihaz teknik olarak ne kadar iyi?" sorusunun cevabı aynı test noktasındaki COP karşılaştırmasıdır. "Bu cihaz benim evimde kışın gerçekte ne harcar?" sorusunun cevabı ise SCOP'a — ve sizin ikliminize — bakar.

İklim vurgusu önemli: SCOP hesabı Avrupa'da üç iklim bölgesine göre yapılır ve kataloglarda genellikle "ortalama iklim" (Strazburg referanslı) değeri yazar. Mersin, Adana, Antalya gibi Akdeniz şehirleri bu referanstan belirgin şekilde daha ılıktır; dolayısıyla bu bölgelerde gerçekleşen mevsimsel verim, katalogdaki ortalama iklim SCOP'unun üzerine çıkar. Kışın büyük bölümünün 8-15°C bandında geçtiği bir şehirde ısı pompası, neredeyse sürekli en verimli çalışma aralığında kalır.

Katalog okurken üç pratik kural

Birincisi: COP değerinin yanında test noktası (A7/W35 gibi) yazmıyorsa o sayıyı ciddiye almayın. İkincisi: karşılaştırmayı hep aynı test noktası üzerinden yapın. Üçüncüsü: su sıcaklığının etkisini unutmayın — yerden ısıtmalı bir evde 35°C su yeterken radyatörlü evde 50-55°C gerekebilir ve bu fark, aynı cihazda %30-40'lık verim farkı yaratır. Cihaz seçimi kadar, cihazın besleyeceği tesisatın tasarımı da faturanızı belirler.

Lipus AERO serisinin tüm test noktalarındaki COP ve SCOP değerlerini teknik föylerimizde açık olarak yayınlıyoruz. Belgeler sayfamızdan inceleyebilirsiniz.